İcra ve İflas Hukuku
İcra ve iflas hukuku, alacakların kanunda düzenlenen cebri icra yollarıyla takip edilmesini ve iflas süreçlerini düzenleyen hukuk alanıdır. İcra takibi, ödeme emri, borca itiraz, haciz, satış ve iflas işlemleri bu alanın temel konuları arasında yer almaktadır.
İcra ve İflas Hukuku Nedir?
İcra ve iflas hukuku, borçların yerine getirilmemesi durumunda alacakların devletin yetkili organları aracılığıyla takip edilmesine ilişkin usulleri düzenler.
Türkiye’de bu alanın temel kaynaklarından biri 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’dur. Kanun; farklı icra takip yollarını, ödeme emirlerini, itirazları, haciz ve satış işlemlerini ve iflas hükümlerini düzenler.
İcra Takibi
İcra takibi, alacaklının alacağını kanunda düzenlenen usullerle takip etmesine imkân sağlayan hukuki işlemler bütünüdür.
Takip işlemlerinin niteliği, alacağın dayanağına, varsa mahkeme kararına, alacağın türüne ve uygulanabilecek özel takip yollarına göre farklılık gösterebilir.
İcra Takibinde Temel Kavramlar
Alacaklı
Takip konusu alacağı ileri süren ve hukuki takip yoluna başvuran kişidir.
Borçlu
Takip talebinde kendisinden edimin yerine getirilmesi istenen kişidir.
İcra Dairesi
Kanun kapsamında cebri icra işlemlerini yürütmekle görevli adli teşkilat birimidir.
Takip Talebi
Kanundaki koşullarla icra takibinin başlatılmasına yönelik başvurudur.
Her Alacak İçin Aynı Takip Yolu mu Uygulanır?
Hayır. Bir alacağın niteliği, dayandığı belge ve ilgili özel düzenlemeler, takip yolunun belirlenmesinde önem taşır.
İlamlı ve İlamsız İcra Takibi
İcra ve İflas Kanunu’nda farklı takip yolları düzenlenmiştir. İlamlı takip ve ilamsız takip arasında başlangıç koşulları, uygulanacak belgeler ve başvuru usulleri bakımından farklılıklar bulunur.
İlamlı İcra Takibi
Mahkeme ilamı veya kanunen ilam niteliğinde olan belgelere dayanılarak, ilgili usul hükümleri çerçevesinde yürütülen takip türüdür.
İlamsız İcra Takibi
Kanunun izin verdiği hâllerde önceden mahkeme hükmü alınmaksızın başlatılabilen takip yollarını kapsar.
Diğer Takip Yolları
- Genel haciz yoluyla ilamsız takip
- Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip
- Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip
- Kanunda öngörülen iflas yoluyla takip
- Özel düzenlemelere dayanan diğer takip yolları
Ödeme süreleri, itiraz imkânları ve başvuru yolları her takip türünde aynı değildir. Takibin hukuki niteliği ayrıca belirlenmelidir.
Ödeme Emri
Ödeme emri, belirli icra takiplerinde borçluya yöneltilen ve takip hakkında bilgi içeren resmî belgedir.
Ödeme emrinin içeriği, takip türüne ve ilgili kanun hükümlerine göre değişiklik gösterebilir.
Ödeme Emrinde Hangi Bilgiler Bulunabilir?
- Takip dosyasının bilgileri
- Alacaklı ve borçluya ilişkin bilgiler
- Talep edilen alacak ve ferileri
- Ödeme ve itiraz konusunda ilgili süreler
- Takibe ilişkin kanuni uyarılar
Ödeme Emrine İtiraz Süresi Kaç Gündür?
Genel haciz yoluyla ilamsız icrada, İcra ve İflas Kanunu’nun 62. maddesi uyarınca ödeme emrine itiraz süresi kural olarak tebliğden itibaren yedi gündür.
Bununla birlikte farklı takip türlerinde farklı süreler, başvuru mercileri ve hukuki usuller uygulanabilir.
İcra işlemlerinde takip türü ve tebligat, başvuru yollarının değerlendirilmesinde belirleyici olabilir.
Takip işlemlerinde kanuni süreler, tebliğ tarihi, başvurunun türü ve uyuşmazlığın hukuki niteliği birlikte değerlendirilmelidir.
İcra Takibine İtiraz
İtiraz, borçlunun kanunda öngörülen belirli takip yollarında takibe veya ilgili unsurlara karşı hukuki iradesini bildirmesidir.
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte süresinde yapılan geçerli itiraz, İcra ve İflas Kanunu’nun 66. maddesi çerçevesinde takibi durdurur.
İtirazın Konusu Neler Olabilir?
Borca İtiraz
Takibe konu borcun varlığına, miktarına veya ilgili diğer unsurlarına yönelik itirazları kapsayabilir.
İmzaya İtiraz
Kanunun aradığı koşullarda, takip dayanağı belgedeki imzanın aidiyetine yönelik itirazdır.
Yetkiye İtiraz
Takibin yürütüldüğü icra dairesinin yetkisine ilişkin hukuki itirazdır.
Takibin Durması
Genel haciz yolunda süresinde yapılan geçerli itiraz, kanuni koşullarla takip işlemlerini durdurabilir.
İtirazın İptali ve İtirazın Kaldırılması
Alacaklı, itiraz nedeniyle duran takibin devamı bakımından kanuni koşullar altında itirazın iptali davası veya itirazın kaldırılması yoluna başvurabilir.
Bu iki yolun başvuru koşulları, süreleri ve inceleme kapsamları birbirinden farklıdır.
İtiraz, takipte ileri sürülen borç ve ilgili unsurlarla bağlantılı olabilir. Şikâyet ise icra organlarının işlemlerinin kanuna uygunluğu bakımından başvurulabilen ayrı bir hukuki yoldur.
Haciz İşlemleri
Haciz, kanuni koşullarda borçlunun malvarlığına yönelik uygulanan cebri icra işlemlerinden biridir.
Haczedilebilecek malların belirlenmesi ve haciz işlemlerinin uygulanması İcra ve İflas Kanunu’nun ilgili hükümlerine tabidir.
Haciz Konusunda Önem Taşıyan Başlıklar
- Takibin haciz aşamasına elverişli olması
- Haczedilebilen malvarlığı değerleri
- Kanundaki haczedilmezlik hükümleri
- Üçüncü kişilerin ileri sürebileceği haklar
- Haciz işlemlerine ilişkin şikâyet ve başvurular
Bütün Malvarlığı Değerleri Haczedilebilir mi?
Hayır. Kanunda haczedilemeyen veya kısmen haczedilebilen mal ve haklara ilişkin düzenlemeler bulunmaktadır. Bu hükümlerin kapsamı güncel mevzuata göre değerlendirilir.
İstihkak İddiası Nedir?
İstihkak iddiası, hacze konu bir mal üzerinde üçüncü kişinin mülkiyet veya kanunun koruduğu başka bir hakkı bulunduğunun ileri sürülmesiyle bağlantılıdır.
İcra Satışı ve Paraya Çevirme
İcra satışı, haczedilmiş mal veya hakların kanuni şartlarla paraya çevrilmesine ilişkin işlemleri kapsar.
Satış talebi, kıymet takdiri, artırma işlemleri ve elde edilen bedelin değerlendirilmesi, ilgili mevzuata göre yürütülür.
Genel İşlem Aşamaları
Satışa Hazırlık
Talep, süreler, kıymet takdiri ve ilgili işlemler değerlendirilir.
Satış İşlemleri
Kanuni koşullarda elektronik satış ve artırma usulleri uygulanır.
Bedelin Değerlendirilmesi
Satış bedelinin hak sahiplerine dağıtımı ve ilgili işlemler yürütülür.
İcra Satışı Her Zaman Aynı Usulle mi Yapılır?
Hayır. Malın türü, satış yöntemi ve uygulanacak özel hükümler farklı sonuçlar doğurabilir. Elektronik satışa ilişkin usuller de ilgili kanuni düzenlemelere tabidir.
Satış İşlemlerine Karşı Başvuru Yapılabilir mi?
Kanunda belirlenen koşullarda satış işlemlerine karşı şikâyet ve ihalenin feshi gibi hukuki yollar gündeme gelebilir. Başvuru hakları ve süreleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
İflas Hukuku
İflas, kanunda öngörülen kişiler ve koşullar bakımından borçlunun malvarlığının toplu tasfiyesine ilişkin hukuki sonuçlar doğuran kurumdur.
İcra ve İflas Kanunu, iflas yoluyla takip, doğrudan iflas sebepleri ve iflas tasfiyesi gibi konuları düzenler.
İcra Takibi ile İflas Arasındaki Fark
İcra Takibi
Belirli alacakların kanuni cebri icra yollarıyla takip edilmesini kapsar.
İflas
Kanuni koşullarda borçlunun malvarlığının alacaklılar bakımından toplu tasfiye sürecine konu olmasını sağlar.
Her Borçlu İflasa Tabi midir?
Hayır. İflasa tabi olma durumu, kişinin veya işletmenin hukuki statüsüne ve ilgili kanuni düzenlemelere bağlıdır.
Konkordato Nedir?
Konkordato, kanunda düzenlenen şartlar altında borçların yeniden yapılandırılması veya belirli bir ödeme düzenine bağlanması amacıyla uygulanabilen hukuki kurumdur. İflastan farklı hükümler ve usuller içerir.
İcra Takibi Sürecinin Genel Aşamaları
İcra işlemlerinin sırası ve kapsamı seçilen takip yoluna, takip dayanağına ve ilgili hukuki gelişmelere göre değişebilir.
Takip Talebi
Alacağın hukuki niteliğine göre uygun takip yolu değerlendirilir.
Tebligat ve Başvurular
Ödeme emri veya icra emri ve varsa ilgili başvuru süreçleri incelenir.
Takibin Sonraki İşlemleri
Kanuni koşullara göre haciz, satış, ödeme veya diğer işlemler gündeme gelir.
UYAP Nedir?
Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP), adli işlemlerin elektronik ortamda yürütülmesini sağlayan sistemdir. Yetki ve erişim koşullarına göre ilgili dosya bilgileri elektronik ortamda incelenebilir.
İcra Takibi Ne Zaman Kesinleşir?
Takibin kesinleşmesine ilişkin değerlendirme, takibin türüne, tebliğ işlemlerine ve ilgili başvuruların durumuna bağlıdır. Farklı takip türleri için aynı kuralların geçerli olduğu varsayılmamalıdır.
İlgili Mevzuat
İcra ve iflas hukukundaki işlemlerde güncel kanun hükümlerinin esas alınması önemlidir. Başlıca resmî mevzuat kaynakları aşağıda yer almaktadır.
Sık Sorulan Sorular
İcra takibi, ödeme emri, itiraz, haciz ve iflas hakkında temel açıklamalar.
İcra takibi nedir?
İcra takibi, alacakların kanunda düzenlenen cebri icra yollarıyla takip edilmesini sağlayan hukuki işlemler bütünüdür.
Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi, kural olarak tebliğden itibaren yedi gündür. Diğer takip yollarında farklı süreler uygulanabilir.
İcra takibine itiraz edilirse ne olur?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte süresinde yapılan geçerli itiraz, kanuni hükümler çerçevesinde takibi durdurur.
İlamlı ve ilamsız takip arasındaki fark nedir?
İlamlı takip, mahkeme ilamı veya kanunen ilam niteliğindeki belgelere dayanır. İlamsız takip ise kanunun izin verdiği hâllerde önceden mahkeme hükmü olmadan başlatılabilir.
Bütün mallar haczedilebilir mi?
Hayır. İcra ve İflas Kanunu’nda haczedilmesi yasak veya sınırlandırılmış mal ve haklara ilişkin hükümler bulunmaktadır.
İcra satışı nasıl yapılır?
Satış işlemleri, ilgili malın niteliğine ve güncel mevzuata göre yürütülür. Elektronik satış ve artırma usulleri uygulanabilir.
Her borçlu hakkında iflas kararı verilebilir mi?
Hayır. İflasa tabi olma durumu ve iflas kararının koşulları kanunda düzenlenmiştir. Her borçlu aynı iflas hükümlerine tabi değildir.
Büro İletişim Bilgileri
Avukat Ayşegül Güney’in Ankara Çankaya’da bulunan bürosuna ait adres ve telefon bilgileri.
İletişim SayfasıTekstilciler Caddesi No:17A
Bayraktar Center A Blok
Kat:8 No:30
06520 Çankaya / Ankara